Kiến thức mua nhà

Văn bản thỏa thuận và hợp đồng mua bán: khác nhau thế nào

Văn bản thỏa thuận là cam kết đặt cọc không quá 5% giá bán, hợp đồng mua bán mới mở lịch thanh toán tới 95%. Phân biệt hai văn bản theo Luật KDBĐS 2023.

Hoàng Phượng, chuyên viên tư vấn dự án · · cập nhật · 9 phút đọc

Văn bản thỏa thuận là cam kết đặt cọc để hai bên ký hợp đồng mua bán sau này, còn hợp đồng mua bán là văn bản xác lập đầy đủ quyền mua căn hộ hình thành trong tương lai. Luật Kinh doanh bất động sản 2023 phân tách hai văn bản bằng trần tiền thu: thỏa thuận đặt cọc không quá 5% giá bán, hợp đồng mua bán mở ra lịch thanh toán tới 95% giá trị hợp đồng. Nhầm lẫn hai văn bản đồng nghĩa với nhầm lẫn số tiền đặt vào và mức bảo vệ pháp luật đi kèm.

Văn bản thỏa thuận ba bên và hợp đồng mua bán căn hộ chung cư đã ký, đóng dấu

Hợp đồng mua bán căn hộ chung cư và văn bản thỏa thuận ba bên sau khi ký. Ảnh: nhaphovietnamgroup.vn, bài “Có nên Công Chứng hợp đồng đặt cọc mua bán nhà đất không?”.

Văn bản thỏa thuận là gì?

Văn bản thỏa thuận, thường được gọi là thỏa thuận đặt cọc, là văn bản ghi nhận việc người mua giao cho chủ đầu tư một khoản tiền để bảo đảm hai bên sẽ giao kết hợp đồng mua bán căn hộ sau này. Luật buộc văn bản này phải ghi rõ giá bán của căn hộ.

Khoản 5 Điều 23 Luật Kinh doanh bất động sản 2023 đặt hai giới hạn cứng: chủ đầu tư chỉ được thu tiền đặt cọc không quá 5% giá bán, và chỉ khi nhà ở đã đủ điều kiện đưa vào kinh doanh. Mức trần 5% có lý do rõ ràng: tiền cọc càng lớn, người mua càng khó rút lui, nên luật giữ khoản tiền này ở mức đủ để giữ cam kết nhưng không trói người mua quá sâu trước khi có hợp đồng mua bán đầy đủ. Việc bắt buộc ghi rõ giá bán trong thỏa thuận ngăn chủ đầu tư đổi giá khi chuyển sang ký hợp đồng mua bán.

Hợp đồng mua bán căn hộ hình thành trong tương lai là gì?

Khác với văn bản thỏa thuận chỉ ghi cam kết và giá, hợp đồng mua bán liệt kê toàn bộ quyền và nghĩa vụ: thời điểm giao nhà, trách nhiệm bảo hành, các trường hợp chấm dứt hợp đồng và cách xử lý, phương thức giải quyết tranh chấp. Hợp đồng được lập theo mẫu do Chính phủ quy định. Điều 25 Luật Kinh doanh bất động sản 2023 mở lịch thanh toán đi kèm hợp đồng: lần đầu không quá 30% giá trị hợp đồng kể cả tiền đặt cọc, các lần tiếp theo phù hợp với tiến độ xây dựng nhưng tổng không quá 70% khi chưa bàn giao, và không thu quá 95% khi người mua chưa được cấp Giấy chứng nhận.

Văn bản thỏa thuận và hợp đồng mua bán khác nhau thế nào?

Tiêu chíVăn bản thỏa thuậnHợp đồng mua bán
Bản chấtCam kết đặt cọc, bảo đảm hai bên sẽ ký hợp đồng sau nàyVăn bản mua bán hoàn chỉnh, xác lập quyền mua căn hộ
Số tiền đóngKhông quá 5% giá bánLịch thanh toán: lần đầu không quá 30% kể cả cọc, tổng không quá 70% trước bàn giao, giữ 5% tới khi cấp sổ
Nội dung bắt buộcGhi rõ giá bán căn hộThông tin hai bên, thông tin căn hộ, giá, lịch thanh toán, thời điểm bàn giao, phạt vi phạm, chấm dứt và xử lý tranh chấp
Thời điểm kýKhi nhà ở đã đủ điều kiện đưa vào kinh doanhCùng điều kiện, thường ký sau văn bản thỏa thuận
Vi phạmChịu phạt cọc theo văn bản thỏa thuận và Điều 328 Bộ luật Dân sự 2015Chịu phạt vi phạm hợp đồng và bồi thường theo các điều khoản đã ký

Khi nào chủ đầu tư được thu tiền đặt cọc của người mua?

Chủ đầu tư chỉ được thu tiền đặt cọc khi nhà ở đã đủ điều kiện đưa vào kinh doanh, và mọi khoản thu sau đó đều bị giới hạn bởi các trần luật đặt ra. Điều kiện đủ gồm ba nhóm: dự án đã khởi công; có giấy tờ về quyền sử dụng đất và giấy phép xây dựng hoặc thông báo khởi công; riêng nhà chung cư phải có giấy tờ chứng minh đã được nghiệm thu hoàn thành xây dựng phần móng.

Trước khi bán, chủ đầu tư còn phải thông báo cho cơ quan quản lý nhà nước về kinh doanh bất động sản cấp tỉnh về việc nhà ở đủ điều kiện được bán. Cơ quan này kiểm tra và trả lời bằng văn bản trong 15 ngày. Người mua nên yêu cầu xem văn bản trả lời này trước khi ký bất kỳ giấy tờ nào, vì đó là chứng cứ trực tiếp cho thấy dự án đã đủ điều kiện kinh doanh.

Vi phạm văn bản thỏa thuận và vi phạm hợp đồng mua bán, hậu quả khác nhau ra sao?

Vi phạm văn bản thỏa thuận dẫn tới phạt cọc, còn vi phạm hợp đồng mua bán dẫn tới phạt vi phạm hợp đồng và bồi thường theo các điều khoản đã ký. Hai cơ chế xử lý nằm ở hai văn bản luật khác nhau, không thay thế cho nhau.

Điều 328 Bộ luật Dân sự 2015 quy định hậu quả hai chiều: khi hợp đồng được ký kết và thực hiện, tiền cọc được trả lại cho người mua hoặc trừ thẳng vào tiền mua căn hộ; người mua từ chối giao kết thì mất tiền cọc; chủ đầu tư từ chối thì phải trả lại tiền cọc và một khoản tiền tương đương, trừ khi hai bên thỏa thuận khác. Điểm nhiều người bỏ qua nằm ở cụm “trừ khi có thỏa thuận khác”: hai bên được phép viết điều khoản phạt cọc riêng, và điều khoản đó mới là thứ quyết định cuối cùng khi có tranh chấp.

Khi hợp đồng mua bán đã ký, tiền đặt cọc chuyển thành một phần thanh toán. Từ đây, vi phạm nghĩa vụ thanh toán hay nghĩa vụ bàn giao được xử lý bằng phạt vi phạm hợp đồng và bồi thường thiệt hại theo các điều khoản hai bên đã ký trong hợp đồng, không còn áp dụng cơ chế phạt cọc.

Người mua cần kiểm tra gì trước khi ký văn bản thỏa thuận?

  1. Giá bán ghi rõ trong văn bản, và văn bản có nói giá này được giữ tới lúc ký hợp đồng mua bán hay không.
  2. Số tiền đặt cọc không quá 5% giá bán.
  3. Văn bản của cơ quan nhà nước xác nhận dự án đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai.
  4. Điều khoản xử lý khi một bên không ký hợp đồng mua bán: phạt cọc áp dụng thế nào, có thỏa thuận khác với quy định mặc định của luật không.
  5. Thời điểm dự kiến ký hợp đồng mua bán, và các đợt thanh toán sau đó có nằm trong trần 30% lần đầu, 70% trước bàn giao hay không.

Ghi nhận ngày 16/10/2026 trên chính sách bán hàng TT Genesis cập nhật 18/09/2026 (còn hiệu lực theo xác nhận của Phương ngày 15/10/2026; Phương xác nhận thêm ngày 16/10/2026): đợt 1 đóng 10% giá trị hợp đồng, toàn bộ ký dưới hình thức văn bản thỏa thuận; hợp đồng mua bán dự kiến ký vào quý III/2027. Khi ký, anh chị đọc kỹ văn bản để biết trong 10% có bao nhiêu được tính là tiền đặt cọc, vì luật giới hạn riêng tiền đặt cọc không quá 5% giá bán. Xem lịch từng bước của dự án tại chính sách thanh toán TT Genesis.

Câu hỏi thường gặp

Ký văn bản thỏa thuận có nghĩa là đã mua được căn hộ chưa? Chưa. Văn bản thỏa thuận chỉ là cam kết đặt cọc để giao kết hợp đồng mua bán sau này. Quyền mua căn hộ chỉ phát sinh đầy đủ khi hai bên ký hợp đồng mua bán.

Người mua đổi ý, không ký hợp đồng mua bán nữa thì sao? Người mua từ chối giao kết thì mất tiền đặt cọc, trừ khi văn bản thỏa thuận có thỏa thuận khác. Trước khi ký, anh chị đọc kỹ điều khoản phạt cọc để biết chính xác số tiền có thể mất.

Chủ đầu tư đổi ý, không bán căn hộ đã thỏa thuận thì sao? Chủ đầu tư từ chối giao kết thì phải trả lại tiền đặt cọc và một khoản tiền tương đương giá trị tiền cọc, trừ khi văn bản thỏa thuận ghi cách xử lý khác.

Tiền đặt cọc có được trừ vào tiền mua căn hộ không? Có. Khi hợp đồng mua bán được giao kết và thực hiện, tiền đặt cọc được trả lại hoặc trừ để thực hiện nghĩa vụ trả tiền.

Văn bản thỏa thuận có bắt buộc công chứng không? Không. Thỏa thuận đặt cọc là giao dịch dân sự, chỉ cần hai bên tự nguyện, nội dung không vi phạm pháp luật và có chữ ký của các bên là có hiệu lực.

Làm sao biết dự án đã đủ điều kiện thu tiền đặt cọc? Yêu cầu chủ đầu tư cho xem văn bản của cơ quan quản lý nhà nước về kinh doanh bất động sản cấp tỉnh xác nhận dự án đủ điều kiện bán, cùng giấy phép xây dựng và giấy tờ chứng minh đã nghiệm thu xong phần móng đối với nhà chung cư.


Bài viết thuộc chuyên mục hướng dẫn pháp lý mua căn hộ. Quy định trích dẫn theo Luật Kinh doanh bất động sản 2023 và Bộ luật Dân sự 2015. Văn bản luật có thể được sửa đổi, bổ sung; anh chị đối chiếu văn bản đang có hiệu lực tại thời điểm giao dịch. Cần làm rõ cho trường hợp cụ thể của mình, nhắn Zalo 0982 816 619.

Zalo Gọi ngay